Τετάρτη, 25 Φεβρουαρίου 2009

[Ατμός]...



θρόμβοι θάλασσας
στεγνώνουν πάνω σου
Λάμνει το καλοκαίρι

Τετάρτη, 4 Φεβρουαρίου 2009

Δημήτρη Ἀθηνάκη, Ιστορίες Ψυχοθεραπείας


Ψυχαναλυτές με προβλήματα ψυχικά, ψυχαναλυτές-σχιζοφρενείς, ψυχαναλυτές-δολοφόνοι, ψυχαναλυτές-ψυχαναλυτές. Κι από την άλλη, ψυχαναλυόμενοι σε ανάγκη, ψυχαναλυόμενοι από συνήθεια, ψυχαναλυόμενοι από περιέργεια, ψυχαναλυόμενοι από βαριεστιμάρα. Όλοι αυτοί παρελαύνουν περιπαθώς απ' τα διηγήματα που έχουν συγκεντρωθεί σ' αυτό το βιβλίο και προσπαθούν να βγουν στην επιφάνεια και να μιλήσουν στον αναγνώστη όχι μόνο γι' αυτά που έχουν "πάθει", αλλά για όλα εκείνα που νομίζουν ότι έχουν πάθει. Και οι ψυχαναλυτές βρίσκονται στο δρόμο των ψυχαναλυόμενων όχι μόνο για να τους βοηθήσουν, αλλά -παράλληλα- για να βοηθηθούν. Παντί τρόπω.
Οι ιστορίες Ψυχοθεραπείας αναψηλαφούν και ανασύρουν στην επιφάνεια τόσο το πρόσωπο του ψυχαναλυτή όσο και του ψυχαναλυόμενου, όπως αυτά διαγράφονται σε διάφορες εκφάνσεις τους. Το πρόσωπο του ψυχαναλυτή δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την εικόνα που ο καθένας μας έχει σχηματίσει στο μυαλό του. Και εδώ κρύβεται το μυστικό των Ιστοριών Ψυχοθεραπείας.
Ὁ Δημήτρης Ἀθηνάκης ἐπέλεξε καί μετέφρασε ὀκτώ ἱστορίες. Θεωρῶ, κατ' ἀρχήν, ὅτι ἡ μεταφραστική του δουλειά εἶναι πολύ καλή, ἐπειδή δέν μοῦ ἄφησε κενά, ἔτσι ὥστε δέν μ' ἐνδιέφερε, τελικά, νά γνωρίζω ἤ ν' ἀνατρέξω στά πρωτότυπα κείμενα.
Κατά δεύτερον, θεωρῶ ὅτι εἶναι πολύ καλός, γιατί χρησιμοποίησε ὡραία καί στέρεη ἑλληνική γλώσσα. Σωστή ἑλληνική, χωρίς ἰδιοτυπίες καί ἀγγλισμούς, πού, δυστυχῶς, συναντιοῦνται συχνά στίς μέρες μας, σέ ἀρκετές μεταφραστικές ἀπόπειρες.
Ἡ γλώσσα του εἶναι ἁπλή καί εὔληπτη, ἀλλά ἀπαιτήσεων, χωρίς, ὅμως, νά γίνεται λόγια ἤ ἐξεζητημένη, προκειμένου νά δείξει τήν γλωσσική δεινότητα ἤ, τό ἀναμφίβολο εὖρος τῶν ἱκανοτήτων καί τῶν γνώσεων τοῦ μεταφραστῆ.
Ὁ Δημήτρης Ἀθηνάκης δέν ἀφέθηκε στήν εὐκολία τῆς ἐπανάληψης λέξεων, δέν παρασύρθηκε ἀπό τή ροή τοῦ «νά τελειώνω».
Ἡ δουλειά του φανερώνει ὅτι βασανίστηκε καί, νομίζω, ὅτι ὁ κόπος του θ' ἀνταμειφθεῖ ἀπό τήν ὑποδοχή, πού θά ἔχει τό βιβλίο.
Διότι καί τά ἴδια τά κείμενα, σίγουρα, δέν ἦταν εὔκολα. Κι ἀκόμα κι ἄν ἡ ἐπιλογή τους ἔγινε ἀπό ἐκεῖνον, τό νά μπορέσει, ἐν τέλει, νά διαλέξει μιά ποικιλία θεμάτων, πού καί τό μέγεθός τους νά εἶναι μικρό καί σύντομο (ὀκτώ ἱστορίες, 187 οἱ καθαρές σελίδες) κι ὅταν εἶχε, μάλιστα, νά διαχειριστεῖ, τό «ἀπό μέσα» τους, σίγουρα, δέν ἦταν καί δέν θά μποροῦσε νά εἶναι μιά ἁπλή, εὔκολη καί γρήγορη δουλειά.
Ἡ ἐπιτυχία του, ἐξ ἄλλου, σ' αὐτό τό θέμα ἔγκειται στό ὅτι κατάφερε νά ἀκολουθήσει τόν ρυθμό τοῦ κάθε συγγραφέα καί νά μᾶς τόν μεταφέρει. Κατάφερε, ἐπίσης, νά μᾶς χρωματίσει τή σημερινή Ἀμερική καί τά ἀδιέξοδά της. Χωρίς νά ὀλισθαίνει σέ προσωπικές ἐξάρσεις. Πού θά μποροῦσε, ἐφ' ὅσον ὁ μεταφραστής εἶναι ἐκ τῶν πραγμάτων καί συνδημιουργός.
Καταλαβαίνει, πάντως, διαβάζοντας κάποιος τίς «Ἱστορίες Ψυχοθεραπείας» ὅτι πρόκειται ὡραία σύγχρονη ἀμερικάνικη γραφή (κι αὐτό, ἐπίσης, ὀφείλεται στό ταλέντο τοῦ μεταφραστῆ) σέ ὡραία σύγχρονη καί φρέσκια ἑλληνική.
Γι΄ αὐτό καί συστήνω τό βιβλίο σ' ἐκείνους πού ἐνδιαφέρονται γιά θεματογραφίες τοῦ εἴδους.
Συγγραφεῖς τοῦ βιβλίου: Peter Collier, Martha McPhee, Francine Prose, Jonathan Baumbach, Charles Baxter, James Gorman, Barbara Lawrence, Steven Barthelme
[Ἱστορίες Ψυχοθεραπείας, ἐπιλογή-μετάφραση Δ. Ἀθηνάκης, ἐκδ. Μελάνι]
[Τό πρῶτο μέρος τοῦ κειμένου εἶναι μεταφορά ἀπό τό ὀπισθόφυλλο τοῦ βιβλίου καί ἀπό τόν πρόλογο τοῦ μεταφραστῆ]

Δευτέρα, 2 Φεβρουαρίου 2009

[Ἀτμός]...

Σκαριά τρύπες
τ' ἀντικρινά
νησιά στήν πάχνη.