Σάββατο, 26 Απριλίου 2008

Ενα σχόλιο για το "Κράτος Κεραιών" της Βίκυς Γεωργοπούλου

Μου φαίνεται πώς, σάν την ψυχή κάποιου ανθρώπου, ένα βιβλίο ή σε κερδίζει με τήν πρώτη ανάγνωση ή σε απωθεί. Λειτουργεί, λοιπόν, κι αυτή η αίσθηση σαν μια εξίσωση αμφίσημη, στο σημείο εκείνο που η ψυχή και το βιβλίο ταυτίζονται.
Κάπως έτσι δηλαδή, όπως συμβαίνει και στο διήγημα "Η εξίσωση" της Βίκυς Γεωργοπούλου, όπου ο ήρωας Σιακατράπα ψάχνει χρησιμοποιώντας άγνωστους x, y, z να λύσει το από καταβολής κόσμου αίνιγμα της γνώσης της ανθρώπινης ψυχής, ώσπου ανακαλύπτει πως πρέπει να κοιτάξει μέσα του, για να βρει πρώτα τον εαυτό του, ώστε ν' αναγνωρίσει κατόπιν και τους άλλους.
Η Βίκυ Γεωργοπούλου έκανε το πρώτο της βήμα στον αδηφάγο κόσμο των εκδόσεων με μιά συλλογή δέκα πέντε διηγημάτων, που τιτλοφορείται "Κράτος Κεραιών", (Δεκέμβριος 1995, Κάκτος, 14Χ21).
Τα διηγήματα της συλλογής ευσύνοπτα, παρουσιάζουν πρωτοτυπία στή σύλληψη της ιδέας, η οποία υπηρετείται με γλώσσα λιτή και υπαινικτική, χωρίς όμως να γίνεται στεγνή.
Από τα διηγήματα της συλλογής ξεχωρίζουν τα εξής: Ο κύριος Επαμεινώνδας, Η ανάταση, Στον ήλιο, Η ψυχή, Οι τρίχες, Οι κουρούνες, Η τυφλόμυγα, Κράτος κεραιών.
Ἐχω την εντύπωση πως σ' αυτά η Βίκυ Γεωργοπούλου εισχωρεί βαθύτερα στα βιώματά της και, με τον ιδιόμορφο τρόπο που δύναται να κατασκευάζει τους μύθους της, κατορθώνει να μας κάνει κοινωνούς μιας λεπταίσθητης αντίληψης του κόσμου και της ζωής.
Το φιλί, το χάδι, τα πουλιά, τα ελατήρια, τ' αεροπλάνα, οι πλανήτες, τα ρούχα του συζύγου, οι τρίχες στο κέντημα της γιαγιάς είναι τα κλειδιά της συγγραφέως, τα κλειδιά ενός χώρου βασανιστικών εμπειριών, που μεταστοιχειώνονται σε αισθητική απόλαυση.
Όλα μοιάζουν να ταξιδεύουν, ν' ανεβοκατεβαίνουν στο σύμπαν, έχοντας τη δική τους ελαφριά βαρύτητα με σκοπό ν' ακουμπήσουν, ν' αγγίξουν, να επικοινωνήσουν.
Δεν ξέρω κατά πόσον η Βίκυ Γεωργοπούλου με τη συλλογή διηγημάτων της Κράτος Κεραιών έχει κάτι καινούργιο να μας πει, εκείνο που αντιλαμβάνομαι είναι ο καθαρά δικός της τρόπος - παράδοξος αρκετά συχνά - που καταφέρνει να βλέπει τα πάντα γύρω της.
Νομίζω πως κι η ίδια η Β.Γ., ίσως και χωρίς να το συνειδητοποιεί, μιλάει καλλίτερα απ' όλους για τά διηγήματά της, για την τέχνη, για τις ανάγκες του ανθρώπου διαχρονικά στο διήγημά της "Η ανάταση".
Σ' αυτό η ηρωΐδα εκθέτει τα έργα της με τις περίεργες συλλήψεις της, ένας όμως πίνακάς της έχει κάτι ξεχωριστό: "... Όλα τ' άλλα της είχαν αναρτηθεί σαν να γεννήθηκαν απ' αυτόν. Δύσκολα ανακάλυπτε κανείς ότι το έργο απεικόνιζε ένα σμήνος μικρών και μεγάλων πουλιών. Τά πουλιά που βρίσκονταν στο κάτω μέρος του πετούσαν σχεδόν κατακόρυφα, κοιτάζοντας προς τα πάνω, σαν κάτι να τα τράβαγε. Τα πουλιά στο κέντρο, και γύρω απ' αυτό, πετούσαν με κάποια κλίση ως προς τον οριζόντιο επίπεδο, πάντα όμως με τάσεις ανυψωτικές. Το πάνω μέρος διασκίζονταν απ' τα πουλιά οριζόντια, που μοιάζαν ν' ανεβαίνουν μένοντας, όμως παράλληλα με το έδαφος. Το σμήνος φαινόταν να μεταναστεύει προς τα πάνω! Σα νά 'θελε να τρυπήσει τη στέγη να περάσει την ατμόσφαιρα, να γλιτώσει τη βαρύτητα..." Τα πουλιά, η ψυχή μας, το γλυπτό - η ζωή μας, η έκθεση - ο χώρος μας, τα όριά μας, το πιό πάνω και το πιό πέρα απ' αυτό που είμαστε, που έχουμε, που θέλουμε.
Αυτόν τον καιρό που οι προθήκες των βιβλιοπωλείων βρίθουν από βιβλία με τα ίδια και τα ίδια θέματα, η Βίκυ Γεωργοπούλου έρχεται να μας ξεκουράσει με το Κράτος Κεραιών, να μας ανανεώσει και να μας προσφέρει μιά θέα αλλοιώτικη, όμοια, ας πούμε, με τη θέα του "χελιδονιού", - όπως μας την περιγράφει στο διήγημα που χάρισε τον τίτλο του στη συλλογή -, ν' αρπάξει τον καθένα από την ερημιά του και σάν το "ραδιοφωνάκι με τη μικρή κεραία" που εκπέμπει τα σήματά του στο τίποτα, στο πουθενά, να μας δηλώσει, παρ' όλα αυτά, πως ακούγεται, πως στο Σύμπαν, τουλάχιστον, ακούγεται οπωσδήποτε και, ιδιαίτερα, από κείνους που θέλουν, πράγματι, ν' ακούσουν.
Κι έτσι, σαν βέλος που πετάγεται, σφυρίζει μέσα μας, ένα ρίγος μεταφυσικής. Και κατακυρώνει το βιβλίο.
************
Περιοδικό Ανατολικός Τεύχος 1, Ιανουάριος-Μάρτιος 1997

Δεν υπάρχουν σχόλια: